Substancje psychoaktywne to kolejny z artykułów dotyczących edukacji zdrowotnej. Tekst skierowany jest do nauczycieli, wychowawców, pedagogów, psychologów i innych pracowników systemu oświaty, którzy podejmują działania profilaktyczne na rzecz młodych. Przeczytać go jednak powinni także rodzice uczniów, ponieważ profilaktyka używania substancji psychoaktywnych musi mieć wielowymiarowy charakter, by była skuteczna.
Dr Artur Malczewski od ponad 20 lat zajmuje się problematyką narkomanii. W niniejszej publikacji przedstawia on podstawowe informacje na temat najchętniej używanych przez młodzież substancji psychoaktywnych. Określa specyfikę ich działania i potencjał uzależniający. Odwołuje się do wyników badań, które potwierdzają: spadek częstotliwości palenia nikotyny, coraz częstsze palenie e-papierosów, utrzymujące się na stałym poziomie używanie alkoholu, wykorzystywanie konopi, a także nowych substancji psychoaktywnych – „dopalaczy”.
Autor omawia mechanizm uzależniania się i kryteria diagnostyczne pozwalające stwierdzić, co jest tylko przyzwyczajeniem, a co już nałogiem. Opisuje system leczenia i przeciwdziałania narkomanii w Polsce, podkreślając rolę rodziny, szkoły oraz instytucji ochrony zdrowia i opieki społecznej, a także współpracy wszystkich tych podmiotów w skutecznym zapobieganiu uzależnieniom.