Edupolis

Znamy dane z raportu „Kobiety na politechnikach 2026” OPI i Perspektyw

Opublikowany 30 kwietnia raport Kobiety na politechnikach 2026 dowodzi, że szkolnictwo wyższe w Polsce wciąż boryka się z problemem niezróżnicowania pod względem płci. Na uczelniach technicznych nadal istnieją kierunki, na których studiują wyłącznie i prawie wyłącznie mężczyźni oraz takie, na których studiują prawie wyłącznie kobiety. Potwierdza to, że wybory edukacyjne młodych ludzi nadal w dużej mierze podążają za utrwalonymi wzorcami społecznymi i stereotypami dotyczącymi ról zawodowych.

Publikowany co roku raport jest elementem pionierskiej, a jednocześnie największej w Polsce kampanii Dziewczyny na Politechniki! / Dziewczyny do Ścisłych! prowadzonej konsekwentnie od 19 lat przez Fundację Edukacyjną Perspektywy i Konferencję Rektorów Polskich Uczelni Technicznych. Merytorycznym partnerem kampanii jest Ośrodek Przetwarzania Informacji – Państwowy Instytut Badawczy, który wspólnie z Perspektywami opracowuje dane o kobietach na kierunkach z obszaru STEM (ang. Science, Technology, Engineering, Mathematics).

– Badając co roku sytuację kobiet na uczelniach technicznych i na uniwersyteckich kierunkach ścisłych, widzimy, że jesteśmy krok dalej niż prawie 20 lat temu, kiedy zaczynaliśmy, ale wciąż potrzebujemy wzmacniać kobiety w STEM – mówi dr Bianka Siwińska, prezeska Fundacji Edukacyjnej Perspektywy, pomysłodawczyni akcji Dziewczyny na Politechniki! / Dziewczyny do Ścisłych! 

Dane zawarte w raporcie Kobiety na politechnikach 2026 pokazują bowiem, że mimo zauważalnych zmian i rosnącej liczby kobiet na uczelniach technicznych proces wyrównywania szans i przełamywania barier w dostępie do niektórych kierunków studiów, zwłaszcza w obszarze nowych technologii i informatyki, wciąż pozostaje wyzwaniem. Wymaga to przede wszystkim działań systemowych, ale również przełamywania stereotypów już na wcześniejszych etapach edukacji oraz dalszego rozwijania inicjatyw zachęcających kobiety do wyboru ścieżek technicznych.

UDZIAŁ OSÓB STUDIUJĄCYCH NA PUBLICZNYCH UCZELNIACH TECHNICZNYCH W LATACH 2019–2024, WEDŁUG PŁCI

Jak podkreśla dr Anna Knapińska, adiunktka z Zespołu Data Science OPI, współautorka raportu „Kobiety na politechnikach 2026”: Raport wykazuje również, że na kierunkach z obszaru nowych technologii prowadzonych na publicznych uczelniach technicznych udział kobiet wynosi 15,4%. Niestety jest to spadek w porównaniu z rokiem akademickim 2019/2020, kiedy odsetek kobiet osiągnął poziom 16,1%. Z kolei na kierunkach z obszaru informatyki odnotowuje się coraz korzystniejsze proporcje kobiet i mężczyzn – przed sześcioma latami udział kobiet wynosił 14,7%, a w roku akademickim 2024/2025 – 16,2%. 

Z kolei na kierunkach z obszaru informatyki odnotowuje się coraz korzystniejsze proporcje kobiet i mężczyzn – przed sześcioma latami udział kobiet wynosił 14,7%, a w roku akademickim 2024/2025 – 16,2%. 

Męskie i kobiece kierunki studiów

Co istotne, w roku akademickim 2024/2025 na polskich uczelniach wciąż istniały kierunki, na których słuchaczami byli wyłącznie mężczyźni. Raport Kobiety na politechnikach 2026 pokazuje, że do tej pierwszej grupy należą na przykład dwa kierunki na studiach stacjonarnych drugiego stopnia – infotronika na Politechnice Krakowskiej im. Tadeusza Kościuszki oraz mikroinformatyka systemów cyfrowych na Politechnice Śląskiej w Gliwicach. Do najmocniej zmaskulinizowanych kierunków związanych z nowymi technologiami należą również:

• automatyka i elektronika – studia stacjonarne pierwszego stopnia na Politechnice Bydgoskiej imienia Jana i Jędrzeja Śniadeckich (jedna kobieta wśród 76 studiujących);
• automatyka i elektrotechnika przemysłowa – studia stacjonarne pierwszego stopnia na Politechnice Świętokrzyskiej w Kielcach (jedna kobieta wśród 64 studiujących);
• przemysłowe zastosowania informatyki – studia stacjonarne pierwszego stopnia na Politechnice Warszawskiej (jedna kobieta wśród 63 studiujących).

Dlatego kampania Dziewczyny na Politechniki! Dziewczyny do Ścisłych!, której jednym z elementów jest właśnie badanie sytuacji kobiet w STEM (ang. Science, Technology, Engineering, Mathematics), jest wciąż potrzebna. Jak zaznacza dr Siwińska: − Ta kampania jest pewnym symbolem tego, jak budować zmianę, i punktem odniesienia dla innych. Całe pokolenia dziewczyn dzięki tej kampanii usłyszały przekaz, że mogą wejść do technologii, na uczelnie techniczne. Nasza akcja jest już częścią krajobrazu edukacyjnego, elementem, który równoważy, a nawet niweluje wszelkie negatywne przekazy, takie jak np. studia inżynierskie nie są dla dziewczyn. Jej istotnymi skutkami jest choćby powołane niedawno Stowarzyszenie Rektorek Polskich czy projekty takie jak Dziewczyny do Nauki! (prowadzone przez Fundację Edukacyjną Perspektywy dzięki wsparciu MNiSW).

LICZBA OSÓB STUDIUJĄCYCH NA KIERUNKACH Z OBSZARU INFOMATYKI NA PUBLICZNYCH UCZELNIACH TECHNICZNYCH W LATACH 2019–2024, WEDŁUG PŁCI

Przy okazji publikacji raportu Perspektyw i OPI warto także przyjrzeć się „najbardziej kobiecym” kierunkom. Najwyższy wskaźnik feminizacji ma pedagogika przedszkolna i wczesnoszkolna – stacjonarne jednolite studia magisterskie na Politechnice Śląskiej w Gliwicach, gdzie na 90 kobiet przypadł jeden mężczyzna. Na zoofizjoterapii na Politechnice Bydgoskiej (studia stacjonarne pierwszego stopnia) mężczyźni stanowili zaledwie 3,7%, a na kierunku projektowanie architektury wnętrz i otoczenia na Zachodniopomorskim Uniwersytecie Technologicznym w Szczecinie (studia stacjonarne pierwszego i drugiego stopnia) – 6,3%.

Ponad 120 zrównoważonych kierunków na uczelniach technicznych

Uznaje się, że o zbalansowaniu płci można mówić wtedy, gdy proporcje kobiet lub mężczyzn mieszczą się w przedziale od 40 do 60%. Warto odnotować fakt, że pewne kierunki na publicznych uczelniach technicznych spełniają to kryterium i z roku na rok jest ich coraz więcej. W roku akademickim 2024/2025 były 122 takie kierunki, wśród których znalazło się 33 z obszaru nowych technologii. Wyróżnić warto inżynierię biomedyczną, kierunek prowadzony na 12 uczelniach technicznych, gdzie studiowało 1 415 kobiet i 944 mężczyzn. Zrównoważone proporcje płci osiągnęły również dziewięć kierunków z obszaru informatyki. Najwyższe udziały kobiet odnotowano dla trzech kierunków: mathematical methods in data analysis (studia stacjonarne pierwszego stopnia na Politechnice Łódzkiej – 58,6%), matematyka stosowana i technologie informatyczne (studia stacjonarne pierwszego stopnia na Politechnice Częstochowskiej – 57,1%) oraz human-computer interaction (studia stacjonarne drugiego stopnia na Politechnice Łódzkiej – 55,4%).

Premiera publikacji odbyła się 30 kwietnia 2026 roku. Raport Kobiety na politechnikach 2026 został opublikowany w formie cyfrowej i jest dostępny bezpłatnie w wersji interaktywnej na portalu RAD-on, który rozwijany jest przez ekspertki i ekspertów z OPI.

Patronem medialnym kampanii Dziewczyny na Politechniki! / Dziewczyny do Ścisłych! w 2026 roku jest Trójka - Program Trzeci Polskiego Radia.

Fundacja Edukacyjna Perspektywy – uznana organizacja non profit, która inspiruje, łączy i wspiera osoby w rozwoju w obszarach technologii, nauki i innowacji w Europie i Azji Środkowej. Współpracuje z ponad 100 największymi firmami technologicznymi oraz czołowymi uczelniami technicznymi w Polsce. Realizuje programy skierowane zarówno do młodych osób, jak i kobiet budujących swoją ścieżkę w obszarze technologii i nauki. Wśród inicjatyw dla młodych realizowane są m.in. Dreams into Jobs i Career Wings, które otwierają nowe możliwości zawodowe, oraz Next Engineers, rozwijający kompetencje i myślenie inżynieryjne.
Od ponad 20 lat Fundacja konsekwentnie zachęca także dziewczyny do wyboru kierunków technicznych i ścisłych, realizując pionierskie i największe w Polsce akcje Dziewczyny na Politechniki! oraz Dziewczyny do Ścisłych! Działania dedykowane kobietom obejmują programy takie jak: IT for SHE Mentoring, IT for SHE Kids, LeaderSHEp in Tech Academy, Dziewczyny do Nauki! oraz Dziewczyny w grze. W tych inicjatywach kluczową rolę odgrywa mentoring – Fundacja wierzy w wartość relacji, w których osoby z doświadczeniem wspierają rozwój kolejnych pokoleń.
Jednym z flagowych wydarzeń Fundacji jest Perspektywy Women in Tech Summit – największa konferencja dla kobiet w technologiach w Europie, organizowana co roku w czerwcu w Warszawie. 
Więcej: womenintech.perspektywy.org

Ośrodek Przetwarzania Informacji – Państwowy Instytut Badawczy (OPI)
Nowoczesne centrum technologii informatycznych, sztucznej inteligencji i analiz. Instytut wspiera wdrażanie polityki rządowej w zakresie nauki i szkolnictwa wyższego. Pomaga budować innowacyjną gospodarkę opartą na wiedzy. OPI wspiera rozwój polskiej nauki i szkolnictwa wyższego poprzez dostarczanie zaawansowanych narzędzi cyfrowych, prowadzenie rzetelnych badań i analiz oraz wspieranie rozwoju infrastruktury badawczej. Eksperci i ekspertki instytutu zajmują się badaniami w obszarach informatyka techniczna i telekomunikacja oraz nauki społeczne.   
OPI rozwija nowoczesne oprogramowanie głównie dla sektora nauki i szkolnictwa wyższego. Instytut tworzy także innowacyjne rozwiązania z wykorzystaniem sztucznej inteligencji oraz rozwija medycynę cyfrową. W instytucie powstają kompleksowe raporty i analizy z zakresu analityki biznesowej, socjologii nauki i naukometrii. Pracownicy instytutu prowadzą także zaawansowane badania dotyczące interakcji człowiek-komputer (HCI). Ich rezultaty są istotne, gdyż pozwalają tworzyć technologie bardziej intuicyjne, dostępne i dopasowane do rzeczywistych potrzeb użytkowników. OPI dostarcza także nowoczesną technologię i ekspercką wiedzę z zakresu e-learningu. Instytut oferuje otwarte kursy online z różnych dziedzin oraz prowadzi szkolenia z metodyki i tworzenia kursów internetowych. OPI zajmuje się również dystrybucją Funduszy Europejskich na rozwój infrastruktury badawczej i sektora nauki. 
Więcej: opi.org.pl

Portal RAD-on jest częścią Zintegrowanej Sieci Informacji o Nauce i Szkolnictwie Wyższym POL-on, największego pod względem zakresu zbieranych danych systemu publicznego w Polsce, który pomaga resortowi nauki i innym agendom państwowym kształtować politykę naukową. RAD-on to źródło raportów, analiz i danych o szkolnictwie wyższym i nauce w Polsce, pochodzących wyłącznie z zaufanych źródeł. Portal opracowali i stale rozwijają ekspertki i eksperci z OPI na zlecenie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Portal jest systematycznie aktualizowany, aby prezentować możliwie najnowsze dane. Platforma OPI oferuje kompleksowe rozwiązania informatyczne, przez co dostęp do danych jest prostszy i szybszy. Dane dostępne w portalu RAD-on można filtrować na wiele sposobów, dzięki czemu dostosowane są one do indywidualnych potrzeb konkretnej osoby. Warto dodać, że narzędzie OPI umożliwia bezpłatne pobranie i wykorzystywanie zasobów w aplikacjach, bazach danych, programach i usługach informatycznych. Portal posiada REST API, co umożliwia otwarty dostęp do danych. 
Serwis RAD-on to oprócz danych także wiarygodne źródło raportów opracowanych przez OPI. Dostępne są tutaj między innymi publikacje dotyczące sztucznej inteligencji i nowych technologii cyfrowych, cudzoziemców studiujących w Polsce, a od kwietnia 2024 roku także raport Kobiety na politechnikach, który przygotowywany jest wspólnie z Fundacją Edukacyjną Perspektywy. 
Więcej: radon.nauka.gov.pl