Rząd przyjął projekt ustawy o prawach i obowiązkach ucznia

**Wykaz wykorzystywanych ciastek**
Nazwa ciastka	Dostawca / domena	Okres przechowywania	Opis ciastka
_nsid	serwer hostingowy / bieżąca domena	1 dzień	Ciastko generowane przez mechanizm CMS na potrzeby obsługi mechanizmu zabezpieczania przed wywołaniami strony przez np. boty rozsyłające spam.
_cp	serwer hostingowy / bieżąca domena	365 dni	Ciastko zapisywane przez mechanizm CMS na potrzeby obsługi wyrażanych zgód przez użytkownika.
PHPSESSID	serwer hostingowy / bieżąca domena	sesja	Ciastko generowane przez aplikacje oparte na języku PHP (identyfikator ogólnego przeznaczenia używany do obsługi zmiennych sesji użytkownika). Zwykle wartość to liczba generowana losowo, sposób jej użycia może być specyficzny dla witryny, ale dobrym przykładem jest utrzymywanie statusu zalogowanego użytkownika między stronami.
fontsize	serwer hostingowy / bieżąca domena	30 dni	Ciastko generowane przez mechanizm CMS na potrzeby obsługi wielkości wyświetlanej czcionki.
jezyk_www	serwer hostingowy / bieżąca domena	sesja	Ciastko generowane przez mechanizm CMS na potrzeby obsługi wersji językowej strony.
licznikX	serwer hostingowy / bieżąca domena	sesja	Ciastko generowane przez mechanizm CMS na potrzeby obsługi podstawowych statystyk odwiedzin strony (zapis X przyjmuje postać liczby).
licznik[X]	serwer hostingowy / bieżąca domena	15 minut	Ciastko generowane przez mechanizm CMS na potrzeby obsługi podstawowych statystyk odwiedzin strony (zapis X przyjmuje postać liczby).
wersja_gui	serwer hostingowy / bieżąca domena	sesja	Ciastko generowane przez mechanizm CMS na potrzeby obsługi wybranej wizualizacji strony.
bnr[X]	serwer hostingowy / bieżąca domena	od 1 minuty	Ciastko generowane przez mechanizm CMS na potrzeby obsługi wyświetlania banerów z ustawionym czasem karencji (zapis X przyjmuje postać liczby).

Dziewczynka i chłopiec w odświętnych ubraniach na banerze projektu ustawy o prawach i obowiązkach ucznia.

Rząd przyjął projekt ustawy o prawach i obowiązkach ucznia

Rada Ministrów na posiedzeniu 8 kwietnia 2026 r. przyjęła projekt ustawy o prawach i obowiązkach ucznia. Teraz projekt zostanie skierowany do Sejmu RP.

Obecnie prawa i obowiązki uczniowskie są rozproszone. To powoduje chaos informacyjny wśród nauczycieli i uczniów. W celu uporządkowania tej sytuacji w projekcie ustawy proponuje się:

Przenieść katalogi praw oraz obowiązków ucznia na poziom ustawowy (co pozwoli, by każdy mógł je znaleźć w jednym miejscu, zamiast szukać w szeregu różnych aktów prawnych).
Wprowadzić do ustawy katalog działań wychowawczych i kar dla uczniów oraz procedury ich nakładania. Zasadą będzie stosowanie działań wychowawczych. Dopiero gdy okażą się one niewystarczające, dyrektor będzie mógł wszcząć formalne postępowanie o ukaranie ucznia – MEN stawia bowiem na wychowawczą rolę szkół.
Utworzyć organy ochrony praw uczniowskich:
- Krajowego Rzecznika Praw Uczniowskich (wyższe stanowisko w służbie cywilnej obsługiwane przez MEN, wyłaniane w drodze konkursu na 4-letnią kadencję);
- 16 wojewódzkich rzeczników praw uczniowskich (działających przy kuratorach oświaty, powoływanych i odwoływanych przez Krajowego Rzecznika Praw Uczniowskich na niewiążący wniosek kuratora oświaty);
- (fakultatywnie) gminnych (miejskich) i powiatowych rzeczników praw uczniowskich – pozostawione do decyzji jednostek samorządu terytorialnego (podobnie jak do tej pory, tylko z dodaniem umocowania ustawowego);
- szkolnych rzeczników praw uczniowskich, którymi będą opiekunowie samorządów uczniowskich. Ich działalność będzie mogła być wspierana przez co najmniej jednego ucznia-pełnomocnika, jeśli szkoła lub placówka przewidzi to w swoim statucie;.
Wprowadzić obowiązek powoływania rad szkół i placówek (z wyjątkami dla szkół lub placówek, w których ze względu na specyfikę organizacji pracy nie ma możliwości wyłonienia stałej reprezentacji rodziców lub uczniów, jak np. szkoły przyszpitalne), z tym że obowiązek ten został odroczony do 1 września 2028 roku.
Uporządkować sytuację prawną uczniów pełnoletnich w zakresie dostępu do ocen i usprawiedliwiania ich nieobecności.
Przewidzieć wymóg, by do usprawiedliwienia nieobecności dołączyć powód niezawierający jednak informacji nadmiernych lub wrażliwych. Tryb, termin i forma usprawiedliwienia wciąż będą jednak wewnętrzną decyzją każdej szkoły lub placówki. Ostatecznie zrezygnowano z podwyższania tzw. progów frekwencyjnych.

Projekt ustawy podlegał szerokim konsultacjom społecznym. Wniesiono około 700 uwag i opinii, z których wiele zostało uwzględnionych. Od 26 stycznia do 28 lutego 2026 r. poprzez Zintegrowaną Platformę Edukacyjną przeprowadzono ponadto ankietę, która pokazała wysokie poparcie wśród uczniów i nauczycieli dla projektowanych rozwiązań.

Na pytanie o całościową ocenę projektu ustawy 18 389 osób (uczniów i nauczycieli łącznie) odpowiedziało następująco:

zdecydowanie pozytywnie – 8,67%;
raczej pozytywnie – 37,98% (łącznie wyniki pozytywne: 46,65%);
nie mam zdania/trudno powiedzieć – 39,58%;
raczej negatywnie – 9,16%;
zdecydowanie negatywnie – 4,61% (łącznie wyniki negatywne: 13,76%).

Około trzykrotnie więcej odpowiedzi pozytywnych nad negatywnymi w ogólnej ocenie projektu ustawy można zaobserwować nie tylko wśród ogółu respondentów, ale też w wynikach ankiet wypełnionych tylko przez nauczycieli. Ogólna ocena projektu ustawy dokonana przez nauczycieli została wyrażona następująco:

zdecydowanie pozytywnie – 4,39%;
raczej pozytywnie – 44,17% (łącznie wyniki pozytywne: 48,55%);
nie mam zdania/trudno powiedzieć – 35,98%;
raczej negatywnie – 11,73%;
zdecydowanie negatywnie – 3,74% (łącznie wyniki negatywne: 15,46%).

Projekt ustawy zostanie teraz skierowany do prac w Sejmie RP.

W celu przybliżenia tematyki projektu ustawy przygotowano broszury w wersjach dla uczniów, rodziców i nauczycieli, z którymi można zapoznać się poniżej.