Departament Edukacji

• Aktualności »
• Edukacja 2 kwartał 2026 »
• Doradztwo zawodowe w szkołach podstawowych. Raport IBE PIB »

Doradztwo zawodowe w szkołach podstawowych. Raport IBE PIB

Wyobraź sobie zajęcia, które nie mają podręcznika, nie kończą się oceną i dają prowadzącemu więcej swobody niż jakakolwiek inna lekcja w szkole. To właśnie doradztwo zawodowe w klasach VII–VIII – od 2019 roku obowiązkowe, wciąż szukające swojej tożsamości. Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy przeprowadził pierwsze ogólnopolskie, reprezentatywne badanie tego, jak te zajęcia naprawdę wyglądają od środka.

Kim jest szkolny doradca zawodowy?

Badaniem objęto 300 doradców i 300 dyrektorów ze szkół podstawowych w całej Polsce. Wyłania się z niego bardzo konkretny portret: typowy doradca to kobieta po czterdziestce, z wieloletnim stażem nauczycielskim, dla której doradztwo jest dodatkową funkcją – prowadzoną w mniejszym wymiarze godzin i krócej niż inne obowiązki.

W praktyce szkolnego doradztwa dominują trzy metody: testy zainteresowań i predyspozycji, pogadanki i prezentacje multimedialne oraz wycieczki do zakładów pracy. Metody warsztatowe – choć uznawane przez doradców za skuteczniejsze – stosowane są rzadziej, bo są trudniejsze do przeprowadzenia w standardowej sali lekcyjnej z pełną klasą.

Wnioski z raportu - pobierz bezpłatnie

Raport formułuje konkretne, operacyjne wnioski. Autorzy wskazują na potrzebę zwiększenia liczby godzin doradztwa do 20 rocznie w klasach VII–VIII, sfinansowania indywidualnej pracy doradców z uczniami oraz opracowania wysokiej jakości narzędzi i scenariuszy zajęć nakierowanych na doradztwo rozwojowe.

Postulują też systemową zmianę podejścia: od doradcy-nauczyciela w stronę doradcy-trenera, który nie tyle przekazuje wiedzę o zawodach, ile pomaga uczniom rozpoznać własne zasoby i podejmować świadome decyzje w niepewnym, dynamicznie zmieniającym się świecie.

Pełny raport Doradztwo zawodowe w szkołach podstawowych. Diagnoza jest dostępny bezpłatnie na stronie IBE PIB. To lektura obowiązkowa nie tylko dla doradców, ale też dla dyrektorów i wszystkich, którym zależy na tym, żeby szkoła naprawdę przygotowywała uczniów do przyszłości.

Źródło: IBE PIB